Wprowadzenie
Wykonanie książki
Bielskie Stowarzyszenie Artystyczne "Teatr Grodzki", założone w roku 1999, jest organizacją non-profit w rejonie południowej Polski o złożonym i szerokim programie artystycznym i edukacyjnym dla przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu. Oferuje warsztaty sztuki (w tym warsztaty teatralne, lalkarskie, animacji komputerowej oraz sztuk pięknych) i programy szkoleniowe (z zakresu dramy oraz ekonomii społecznej) dla instruktorów, nauczycieli, terapeutów, artystów, wolontariuszy i pracowników organizacji pozarządowych, a także programy z zakresu kształcenia zawodowego dla grup wykluczonych społecznie.
W grudniu 2004 roku Stowarzyszenie "Teatr Grodzki" utworzyło Zakład Introligatorsko - Drukarski, który jest Zakładem Aktywności Zawodowej aktywizującym osoby niepełnosprawne.
Zakład jest przedsiębiorstwem całkowicie podporządkowanym potrzebom pracujących w nim niepełnosprawnych a jednocześnie nastawionym na aktywizację i społeczną rehabilitację pracowników. Jego celem, jak każdego przedsiębiorstwa, jest przychód i zysk, który zależy od wydajności pracy a więc również od procesu rehabilitacji społecznej pracowników.
W ZAZ "Zakład Introligatorsko-Drukarski Stowarzyszenia TEATR GRODZKI" zatrudnionych jest 40 osób niepełnosprawnych oraz 16 pracowników kadry obsługowo-rehabilitacyjnej. Wśród osób niepełnosprawnych są osoby niewidome i niedowidzące, osoby chorujące psychicznie, osoby z dysfunkcją ruchu oraz osoby zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności z innych przyczyn.
Zakład jest jedynym w Bielsku-Białej i jednym z sześciu w Województwie Śląskim
Grupa docelowa:
- pracownicy zakładów introligatorsko-drukarskich, w tym osoby z niepełnosprawnością i różnymi trudnościami w uczeniu się, powyżej 18. roku życia
Uczestnik warsztatów będzie mógł:
- samodzielnie wykonać i oprawić książkę (tzw. oprawa na spad)
- nauczyć się konkretnego rzemiosła
- zdobyć niszowe umiejętności
- usprawnić motorykę małą
- stać się bardziej samodzielny
Zadania
Jeden z początkowych etapów wykonywania książki - stosowanie i klejenie
Co on robi?
Pracownik Zakładu Introligatorsko-Drukarskiego (Zakładu Aktywności Zawodowej), siedząc przy jasno oświetlonym stole, nakłada grubą warstwę kleju introligatorskiego na grzbiet zestosowanych (czyli równo ułożonych) kartek. Jest to jeden z początkowych etapów wykonania książki.
Dlaczego to robi?
Wykonywanie i oprawa introligatorska książek dostarczanych przez instytucje i klientów indywidualnych (w tym oprawa na spad) to jedno z ważnych zadań, choć nie jedyne, w Zakładzie Introligatorsko-Drukarskim. Każdy z pracowników Zakładu od tego właśnie zadania rozpoczyna swoją aktywizację zawodową.
Jakie korzyści wynosi z tego pracownik Zakładu Aktywności Zawodowej?
Wykonując i oprawiając książkę, pracownicy Zakładu Aktywności Zawodowej z różnymi trudnościami w uczeniu się uczą się konkretnego rzemiosła oraz zdobywają niszowe umiejętności. Rozwijają swoją samodzielność i usprawniają małą motorykę. W konsekwencji będą umieli wykonywać oraz oprawiać książki (także na spad) - sprawnie, bez pomocy instruktora. Daje im to większą pewność siebie, niezależność i samodzielność. Mogą wykorzystać nowo nabyte umiejętności w Zakładzie Introligatorsko-Drukarskim.
Procesy
Obklejanie grzbietu książki balekronem
I. PRZYGOTOWANIE
Będzie Ci potrzebny duży, gładki, dobrze oświetlony stół.
Przygotuj:
- rynienkę do kleju introligatorskiego
- linijkę z przymiarem
- gumkę
- ołówek
- klej introligatorski
- pędzle do kleju (różnej grubości)
- nożyk
- nożyczki
- igłę i nić (najlepiej dratwę szewską)
Przygotuj także:
- paski papieru o szer. 1,5-2 cm i o długości książki
- grubszy biały papier na koszulki
- szary okleinowy papier
- tekturki
- balekron
- kolorowy papier na okładkę
- kartki na książkę
Upewnij się, czy masz dostęp do prasy. Jeżeli nie masz prasy, możesz wykorzystać obciążniki (np. wiórowe płyty lub płytę z pleksi).
Upewnij się, czy masz dostęp do wiertarki. Jeżeli nie masz wiertarki, możesz wykorzystać wybijak i młotek.
Upewnij się, czy masz dostęp do gilotyny. Jeżeli nie masz gilotyny, możesz użyć nożyka.
II. STOSOWANIE
- Przygotuj odpowiednią ilość kartek (na przykład 20)
- Wystosuj kartki (czyli ułóż je równo)
- Obciąż kartki obciążnikami
III. KLEJENIE
- Zanurz pędzel w kleju introligatorskim
- Posmaruj grubo klejem grzbiet wystosowanych kartek
- Pozostaw do przeschnięcia (najlepiej do następnego dnia)
- Wyjmij sklejone kartki spod obciążników
IV. ZAZNACZANIE DZIUREK
- Weź ołówek i linijkę z przymiarem
- Przyłóż linijkę wzdłuż sklejonego grzbietu, około 1,5 mm od grzbietu
- Zaznacz ołówkiem miejsca, w których wywiercisz dziurki
- Zaznaczenia powinny się znajdować ok. 2,5 cm od brzegów, a 4 cm od siebie
V. WYKONANIE DZIUREK
- Włóż broszurę do wiertarki sklejonym grzbietem do przodu, w kierunku wiertła
- Ustaw pierwszy zaznaczony punkt pod wiertłem
- Wykonaj otwór
- Powtórz dla wszystkich kolejnych zaznaczonych miejsc
VI. ZSZYWANIE
- Ostrożnie wyjmij broszurę z wiertarki
- Nawlecz igłę nicią
- Zacznij szycie od tyłu i od dołu broszury
- Szyj, przewlekając nić na przemian przez dziurki
VII. ZAKOŃCZENIE ZSZYWANIA
- Kiedy zakończysz przewlekanie, ściągnij nić bardzo mocno
- Zrób supeł na końcu nici, zostawiając ok. 0,5 cm końcówki
- Resztę nici odetnij nożyczkami
- Końcówkę nici włóż w ostatnią dziurkę na dole, od tyłu broszury
VIII. PRZYKLEJANIE PASECZKA PAPIERU
- Weź przygotowany pasek papieru o szer. 1,5-2 cm i o długości książki
- Pokryj książkę przy grzbiecie klejem tak, aby pokrywał sznurek
- Przyklej pasek papieru na położony klej tak, aby przykrywał sznurek i wystawał poza grzbiet ok. 1-1,5 cm
IX. PRZYKLEJANIE KOSZULKI
- Pokryj klejem część paseczka przyklejonego do książki, tak aby klej wystawał o 1 mm poza pasek
- Na położony klej, przyłóż koszulkę równo z grzbietem, mocno dociskając
- Pokryj klejem część paseczka, która wystaje poza grzbiet i obklej nim koszulkę
Gratulacje! Wykonałeś książkę, którą będzie można oprawić!
Teraz przejdziemy do oprawy na spad.
X. OBKLEJANIE GRZBIETU SZARYM PAPIEREM
- Weź rynienkę do kleju i napełnij ją klejem introligatorskim
- Zanurz w rynience wałek i odsącz nadmiar kleju na kratce
- Pokryj pasek szarego papieru równą warstwą kleju
- Mocno i równo obklej grzbiet książki paseczkiem szarego papieru
XI. PRZYKLEJANIE TEKTURY
- Przygotuj 2 arkusze tektury, węższe o ok. 1 cm od książki
- Posmaruj koszulkę klejem
- Ostrożnie przyklej jedną tekturę do koszulki, 1 cm od grzbietu książki
- Tak samo przyklej tekturę po drugiej stronie książki
XII. KLEJENIE KSIĄŻKI
- Po przyklejeniu tektury, włóż książkę (lub kilka książek) do prasy
- Mocno ściśnij książkę w prasie
- Odczekaj nie mniej niż 20 minut
- Wyciągnij książkę z prasy
XIII. OBKLEJANIE KSIĄŻKI BALEKRONEM
- Weź balekron
- Posmaruj balekron klejem po wewnętrznej stronie
- Dokładnie obklej grzbiet książki balekronem
XIV. OBKLEJANIE KSIĄŻKI PAPIEREM KOLOROWYM
- Weź papier kolorowy
- Przyklej papier ok. 1 cm od grzbietu książki, dokładnie na tekturkę
- Tak samo przyklej papier po drugiej stronie
- Włóż książkę do prasy
- Przyciśnij lekko i poczekaj do wyschnięcia (minimum 20 minut)
XV. WYRÓWNYWANIE KSIĄŻKI
- Ostrożnie włóż książkę do gilotyny
- Ułóż książkę równo
- Odsuń ręce!
- Przytnij/wyrównaj książkę
XVI. NAKLEJANIE ETYKIETY
- Posmaruj etykietę klejem po niezadrukowanej stronie
- Przyklej etykietę równo z przodu książki
GRATULACJE!
TWOJA KSIĄŻKA JEST WYKONANA, OPRAWIONA I OPATRZONA ETYKIETĄ!
